Inkubacja jaj bażancich i innych ptaków

Ja w swojej hodowli prawie wszystkie jaja inkubuję w inkubatorze. Jaja do inkubatora wkładam tak żeby się lęgły co 15 dni. Obliczam sobie ile dni trzeba inkubować jajka danego gatunku i wkładam tak żeby wyległy się w jednym dniu. Przykład tragopany i humeo siedzą 28 dni, wkładam w poniedziałek, uszak brunatny siedzi 27 to wkładam we wtorek, bażant srebrzysty 25 dni to wkładam w czwartek, kury siedzą 21 dni to wkładam tydzień po tragopanach w poniedziałek, przepiórki siedzą na jajach 17 dni to wkładam w piątek i tak wszystkie jaja lęgną się w jednym dni, ewentualnie dwa dni. Pierwsze lęgi mam już 1 maja, potem 15 maja i tak co dwa tygodnie. Ostatnie jaja nakładam do końca maja, potem zostawiam samicą i same siedzą i odchowują pisklaki. Tę metodę mam już wypróbowaną od 1998 roku i chyba jest najlepsza i funkcjonalna, młode pisklaki lęgną się w jednym dniu i dwa razy w miesiącu, co jest mniej pracochłonne i energio oszczędne. W późniejszym czasie młode segreguje i dzielę na mniejsze grupy, po około 6 tygodniach wypuszczam je na wybiegi.
Do inkubacji używam zwykłych inkubatorów, kupionych w 1998 roku w Krakowie. To są zwykłe inkubatory w których jaja trzeba przewracać ręcznie i wilgotność mierzyć na oko. Obecnie jeden z nich przeznaczyłem na klujnik, ten co miał temperaturę niszą o dwie kreski.
Stała temperatura w inkubatorze powinna wynosić 37.8°C. Jak mamy temperaturę w inkubatorze w granicach 37°C do  37.9°C, to pisklakom powinno wystarczyć.
W temperaturze inkubacji poniżej 35°C lub powyżej 40.4°C zarodek zamiera.
Wilgotność w czasie inkubacji, około 55%-65% a około 5-6 dni przed kluciem 10% więcej. Wilgotność na samym kluciu powinna być w granicach 90%.
W czasie inkubacji jaja powinny być przewracane co najmniej 3 razy dziennie. Ja jaja przewracam 3-4 razy dziennie o 180 stopni. Tylko na trzy dni przed wylęgiem jaj już nie przewracam.
Wszystkie jaja do momentu klucia powinny być chłodzone. Ja chłodzę jaja około 20 - 30 minut, raz dziennie a czasami co drugi dzień. Tackę z jajami wyciągam z inkubatora i kładę obok. A inkubator zamykam, tak żeby za mocno nie przestudzić go.
Po każdym lęgu, inkubator trzeba dobrze umyć i odkazić środkami wirusobójczym, bakteriobójczym, grzybobójczym
Inkubatory zawsze powinny być odkażane i czyste. Ja myję gorącą wodą i odkażam na przemian Virkonem z Jod poleną. A dodatkowo jeszcze stosuję środek grzybobójczy; Siarczan miedzi.

Prześwietlanie jaj w trakcie inkubacji

Prześwietlanie jaja polega na bezpośrednim i dość silnym oświetleniu jego skorupy. Światło powinno padać tylko w punkt jaja. Daje to dość wyraźny dla wprawnego hodowcy obraz tego co dzieje się wewnątrz jaja. Jaja najlepiej prześwietlać w ciemnym pomieszczeniu. Ja robię tak; jaja o cienkich skorupach, kacze (wyjątek tracze i grubej skorupce, zabarwione na ciemno i plamkowane) i z okresem inkubacji nie dłużej jak 24 dni, prześwietlam w 7 dniu. W tym czasie już widać w jajku zarodek i można zauważyć ciemny punkt i sieć naczyń krwionośnych. W pierwszych dniach inkubacji zarodek wygląda jak pajączek. Zbiegiem dni inkubacji pajączek się rozrasta, czyli przybywa więcej naczyń krwionośnych.
Czyste jaja odrzucam zalężone zostawiam. Czasami nie widać dobrze zarodka, to jeszcze można porównać komorę powietrzną w tępym końcu jajka. Jak komora powietrzna jest większa, to znaczy że zarodek się rozwija. Tylko trzeba pamiętać o odpowiedniej wilgotności. Jajka z terminem inkubacji 24 do 28 dni i grubej lub nie przepuszczalnej skorupce, prześwietlam w 10 dniu. Tu już powinno być dobrze widać czy jajko jest zalężone. Czasami zdarzają się jajka nie pewnie zalężone. Te jajka odkładam w jedno miejsce w inkubatorze i za 4 dni jeszcze raz prześwietlam. Jeden przypadek miałem z jajkami szlachara. Po około 10 dniach jajka miałem wyrzucić. W tych jajkach szlachara nie było widać życia, jajka wyjąłem już do wyrzucenia. Ale mówię że jest dużo miejsca i niech są jeszcze, ktoś mi w tym czasie to zasugerował z osób co były przy przeglądaniu jaj. I tak po 35 dniach wyląg mi się szlachar.
Jeszcze można się sugerować tym że jajko zalężone z grubą lub ciemną skorupką po dwóch tygodniach ma większa komorę powietrza i jest ciemniejsze w połowie. Ale to tylko dłuższe obserwowanie jaj i praktyka w inkubacji.
Przed wylęgiem drugi raz prześwietlam jajka. Jaja o bardzo słabym rozwoju embriona (trzeba patrzeć na okres i długości inkubacji), z mętną zawartością (rozlana krew), z bardzo widocznymi czarnymi punktami (przeważnie kacze), przepuszczające światło, z poszarpanym brzegiem styku zarodka z komorą powietrza. Takie jaja zaraz odrzucam. Z tych jaj robią się zbuki, w czasie lęgu mogą w inkubatorze eksplodować.
Czasami w źródłach podają błędną liczbę dni inkubacji. Różni się ona w praktyce. Przykładem może być inkubacja głuszca, źródła podają 28-26 dni. Zaglądam do inkubatora żeby wyjąć jaja do klujnika, a tam już na dnie piszczą pisklaki po 24 dniach inkubacji. Po innej samicy i samcu, głuszce lęgły mi się w 25-26 dniu.
Czasami jak mamy za niską temperaturę nawet o 2 kreski, to z jaj kurczęta wylęgną się z lekkim opóźnieniem. Tak samo jak temperatura jest wyższa, to z jaj wylęgną się wcześniej.
Na 2-4 dni przed wykluciem można zauważyć Dziubek pisklaka w komorze powietrza.
Ja do prześwietlania jaj prześwietlarkę, mam zrobioną samodzielnie. Z dużej puszki od piwa podajże FOX, zamontowana na rurce oprawka na żarówkę 100 Wat. Na żarówkę nałożona puszka z otworkiem. W puszce wycięty otwór około 2-3 centymetry. Na otwór nakładam jajko i naciskam przycisk oświecający żarówkę. Jajko obracam i oglądam szczegółowo, przez krótki czas 2-3 sekundy. Jajka nie pewne prześwietlam bardziej szczegółowo i dwukrotnie. Nie można za długo trzymać, bo można jajo UGOTOWAĆ lub poparzyć zarodek.

O wylęgach i odchowie pisklaków w innym dziale.
W tabeli jest podane ilość jaj znoszona przez samice, inkubacja jaj i rozmiary obrączek

rozmiary obrączki

nazwa polska nazwa łacińska inkubacja ilość jaj w
zniesieniu		 rozmiar obrączki
Tragopan satyr Tragopan satyra  28  2-5  14
tragopan teminicki Tragopan temminckii  28  4-12  14
żółtolicy Tragopan Tragopan blythii  28-30  2-5  14
Tragopan plamisty- kabot Tragopan caboti  28  3-8 13-14
Koklas Pucrasia macrolopha  26-27  9-12  14
Olśniak himalajski Lophophorus impeyanus  28  4-8  16
Cejloński kur Gallus lafayettei  20-21  2-4  12-14
Zielony kur Gallus varius  21  4-8  12-14
Bankiwa Gallus gallus  19-21  4-8  12-14
Siwy kur Gallus sonnerati  20-21  4-6  12-14
Biały uszak Crossoptilon crossoptilon  24-25  4-7  14
Siwy uszak Crossoptilon auritum  26-28  5-9  14
Brunatny uszak Crossoptilon mantchuricum  26-27  5-8  14
Annamski bażant Lophura edwardsi  24-25  5-6  12
Nepalski bażant Lophura leucomelana  24-25  9-15  12
Srebrzysty bażant Lophura nycthemera  25  4-10  14
Swinoe bażant Lophura swinhoei  25  3-6  14
Żółtosterny bażant Lophura erythropthalma  24  3-6  14
Ognisty bażant Lophura ignita  24  4-8  14-16
Syjamski bażant Lophura diardi  24-25  5-8  12
Himalajski bażant Catreus wallichi  26  9-12  14
Królewski bażant Syrmaticus reevesi  24-25  7-14  14
Miedziany japoński Syrmaticus soemmeringi  24-25  6-12  14
Humeo Syrmaticus humiae  27-28  6-11  12
Eliot Syrmaticus ellioti  25  6-8  14
Mikado Syrmaticus mikado  27-28  5-10  14
Pospolity bażant Phasianus colchicus  24-25  8-12  14
Pstry japoński Phasianus versicolor  24-25  8-12  14
Złocisty bażant Chrysolophus pictus  22-23  8-12  12
Diamentowy bażant Chrysolophus amherstiae  22-24  6-12  12
Siwy bażant pawi Polyplectron bialcaratum  21-22  2  10
Wietnamski bażant pawi Polyplectron germaini  22-23  2  10
Malajski bażant pawi Polyplectron malacense  22  1-2  10
Palawański bażant pawi Polyplectron emphanum  18-19  2  10
Indyjski paw Pavo cristatus  27-29  4-8  20
Jawajski paw Pavo muticus  28  4-6  20
głuszec Tetrao urogallus  25    16-20
cietrzew Tetrao tetrix      10
pardwa skalna        8


http://www.tragopan.pl/